17 Sep ČAROLIJE IZ CREPULJE U RAŽNJU: STARI ZANAT POSTAO OKUPLJALIŠTE GASTRONOMIJE, TRADICIJE I TURIZMA
Miris hrane pripremljene na tradicionalan način, vešte ruke majstora crepuljara i gastronomija koja se oslanja na nasleđe dugo više od jednog veka spojili su se u Ražnju na šestoj manifestaciji „Čarolije iz crepulje“. U središtu događaja bila je crepulja – jednostavna glinena posuda, ali i jedan od prepoznatljivih simbola ražanjskog kraja, koji kroz gastronomiju dobija novu turističku vrednost.
Manifestacija je okupila 15 izlagača i 10 takmičarskih ekipa, koje su se nadmetale u pripremanju gulaša u crepulji. Pored gastronomskog takmičenja, posetioci su mogli da obiđu izložbene štandove i upoznaju različite proizvode i turističku ponudu učesnika. Za najbolji štand predviđena je posebna nagrada, a ocenjivani su kvalitet i način predstavljanja, kao i posećenost.
Posebno mesto u programu imala je radionica izrade crepulja namenjena najmlađima. Predškolci Predškolske ustanove „Leptirić“ imali su priliku da se upoznaju sa ovim starim zanatom i sami naprave prve korake u izradi crepulje. Radionicu je vodila Danijela Petrović iz Ražnja, koja se aktivno bavi crepuljarstvom i znanje o zanatu nasledila je od svog oca.
Na ovaj način, organizatori nastoje da tradicionalnu veštinu ne zadrže samo kao deo prošlosti, već da je približe najmlađima i ostave prostor da se njeno znanje prenosi i budućim generacijama.
CREPULJA KAO DEO NEMATERIJALNOG KULTURNOG NASLEĐA
Crepulja je ručno izrađena glinena posuda koja se pravi tradicionalnom tehnikom, bez upotrebe grnčarskog vitla i drugih mašina. Koristi se za pečenje hleba, peciva i pripremu različitih jela, a upravo priprema hrane u glinenoj posudi daje jelima karakterističan ukus.
Središte ražanjskog crepuljarstva je selo Rujište, koje je još u 19. veku bilo poznato po majstorima crepuljarima. Zanat se generacijama prenosio sa kolena na koleno, a danas ga neguju i žene.
Zbog autentičnosti, istorijskog kontinuiteta i kulturnog značaja, ražanjsko crepuljarstvo je 2019. godine upisano u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Republike Srbije.
Upravo je očuvanje ovog zanata i njegovo povezivanje sa gastronomijom i turizmom jedan od osnovnih ciljeva manifestacije „Čarolije iz crepulje“, pokrenute 2019. godine.
O GASTRONOMIJI ODLUČUJE STRUČNI ŽIRI
Takmičarska jela ocenjuje stručni žiri koji čine prof. dr Jovan Bugarčić, profesor Fakulteta za hotelijerstvo i turizam u Vrnjačkoj Banji Univerziteta u Kragujevcu, prof. Goran Kuzmanović, profesor ugostiteljske grupe predmeta iz oblasti ugostiteljstva, turizma i gastronomije, i Andrija Milutinović, asistent na Fakultetu za hotelijerstvo i turizam u Vrnjačkoj Banji i saradnik u nastavi na gastronomskom menadžmentu.
Izložbeni deo manifestacije ocenjuju Renata Bajkić i Dijana Tošić, savetnice u Kancelariji za lokalni ekonomski razvoj Opštinske uprave opštine Ražanj.
Program je obogaćen i nastupima kulturno-umetničkih društava sa teritorije opštine Ražanj, koja kroz igru, pesmu i narodne nošnje predstavljaju običaje i kulturno nasleđe ovog kraja.
MILENA JANKOVIĆ: MANIFESTACIJA RASTE I OTVARA NOVU TURISTIČKU ŠANSU
Direktorka Turističke organizacije opštine Ražanj Milena Janković kaže da ovogodišnje izdanje potvrđuje da manifestacija iz godine u godinu dobija sve veći broj učesnika i širu podršku.
„Drago mi je što se ove godine prijavilo više ekipa nego što smo očekivali. To nam je ujedno i zadatak da naredne godine dodatno proširimo takmičarski deo. Posebno raduje veći broj kulturno-umetničkih društava, ali i učešće naših najmlađih, koji kroz radionicu uče kako se pravi crepulja i zašto je ovaj zanat važan za naš kraj“, kaže Janković.
Ona posebno ističe učešće turističkih organizacija iz drugih krajeva Srbije, koje su kroz manifestaciju dobile priliku da predstave sopstvenu turističku ponudu.
„Sve što se dešava ove godine pokazuje da manifestacija raste, razvija se i dobija novi sadržaj. Važno je i to što se sve više uključuju različite ustanove i organizacije, jer svako u ovom događaju može da pronađe svoj interes – bilo kao učesnik, izlagač, partner ili posetilac“, navodi direktorka Turističke organizacije.
Janković crepulju vidi i kao potencijal za dalji razvoj turističke ponude Ražnja.
„Ovo jeste razvojna šansa, prvenstveno u turizmu, ali i u oblasti kulturnog nasleđa. Želimo da pokažemo kako se hrana priprema u crepulji, zbog čega ima drugačiji ukus i da posetioci to mogu da iskuse i probaju. Istovremeno, kroz radionice za decu pokušavamo da sačuvamo zanat od zaborava i približimo ga novim generacijama“, ističe Janković.
Organizator manifestacije je Turistička organizacija opštine Ražanj, uz pomoć i saradnju Socijalno-poljoprivredne zadruge „Ražanjke“, a pod pokroviteljstvom Opštine Ražanj.